گیاه خاکشی(خاکشیر)

گیاه خاکشی (خاکشیر)


نام های فارسی: خاکشیر، خاکشی
نام عربی: خبه
نام علمی: Descurainia sophia
نام انگلیسی: Fluxweed, Flixweed
نام عمومی: Flixweed
نام فرانسوی: Velar sagesse
نام آلمانی: Sophienkraut
نام مترادف: Sisymbrium sophia

خاکشیر (نام علمی: Descurainia sophia)، گیاهی یکساله یا دوساله از تیره شب بویان است. خاکشیر در دشت و کوهستان می روید و بلندی ساقه آن تا یک متر نیز می رسد. پائین گیاه کرک دارست در حالیکه بالای آن بدون کرک می باشد. تخم این گیاه که همان خاکشیر است ریز و کمی دراز و معمولاً به دو رنگ وجود دارد یکی از آنها قرمز که دارای طعم کمی تلخ است و دیگری برنگ قرمز تیره می باشد. ساقه از سطح زمین یا از قسمت های بالاتر منشعب شده و در نهایت به گل های زرد روشن می رسد که از خانواده شب بو می باشد. بخش خوراکی گیاه همان دانه های خاکشی است که در میوه های خورجین مانند و باریک گیاه قرار دارد.

ترکیبات شیمیایی
خاکشیر دارای تعدادی اسید چرب مانند اسید لینوئیک، اسید لینولنیک، اسید اولئیک، اسید پالمتیک و اسید استئاریک می باشد. ضمناً در خاکشیر اسانس روغن فرّاری وجود دارد که دارای مواد بنزیل و ایزوسیانات است. مهم ترین ترکیبات دانه خاکشی شامل گلوکز اینولات ها بوده که شامل آلیل ایزوتیوسیانات، بوتنیل ایزوتیوسیانات، سیانو 3 و 4- اپی تیو بوتان، 5- متیل تیوپنتانیتریل، 3- فنیل پروپیونیتریل، 4- متیل تیوبوتیل ایزوتیوسیانات و 2-فنیل اتیل ایزوتیوسیانات می باشند. ترکیبات دیگر شامل اسیدهای چرب پالمیتیک، لینولنیک، اولئیک و استئاریک می باشند. املاح موجود در دانه شامل گوگرد، کلر، فسفر، آهن، پتاسیم، کلسیم، سدیم و منیزیم می باشند. دانه همچنین حاوی پروتئین، صمغ، موسیلاژ، چربی و ترکیبات ازت دار است.

قسمت مورد استفاده
قسمت مورد استفاده این گیاه دانه آن است ولی گاهی از برگ و ساقه گلدار آن نیز استفاده می شود.

در کتاب مخزن الدویه درباره خاکشی چنین نوشته است:

خبه یا خاکشی دو نوع می باشد، یکی ریزه که رنگ آن مایل به سرخی و طعم آن اندکی مایل به تلخی است و دوم از آن بزرگتر و رنگ آن سرخ مایل به تیرگی می باشد و هر دو خودرو در صحراها و باغ ها و دامن کوه ها می رویند. دارای خاصیت مقوی معده و هاضمه بوده و جهت گرفتگی آواز و نیکویی رنگ رخسار مفید است. برای حصبه و برودت احشا و خروج خلط سینه و ریه مفید است. محرک قوای جنسی است، به خصوص اگر هر روز دو مثقال ( 10 گرم) از آن را با چهار مثقال( 20 گرم) شکر کف نمایند. ضماد آن برای زخم ها، ورم ها و نقرس سودمند است. همچنین برای سرفه مزمن و جهت شش، جگر و زخم های رحم نافع است.

شربت خوشمز ضد بدبویی
 اگر شما هم در گروه افرادی هستید که به دلیل افزایش خلط بلغم در بدن به بدبویی دهان مبتلا شده اید و نمی توانید به سادگی از شر این موضوع خلاص شوید، برای شما پیشنهاد جالبی داریم؛ از شربت ترنجبین و خاکشیر برای برطرف کردن بدبویی دهانتان استفاده کنید. تنها کافی است هر روز عصر یک لیوان از شربت ترنجبین و خاکشی را بنوشید. ترنجبین را به مدت ۵ تا ۶ ساعت درون آب خیس کنید و پس از صاف کردن آن را با یک تا ۲ قاشق خاکشی مخلوط کنید. نوشیدن این شربت به شما کمک می کند تا با دفع اخلاط ناسالم و بلغم اضافه به مرور احساس بهتری پیدا کنید و با اصلاح مزاج از شر بدبویی دهانتان راحت شوید.

خاکشیر مناسب برای جوش صورت
مخلوط 2 قاشق غذاخوری خاکشیر با عرق شاه‌تره، عرق کاسنی و عرق بیدمشک ترکیب خوبی برای درمان جوش‌های صورت است. برای استفاده از این مخلوط کافی است یک استکان از هر یک از عرق‌های گیاهی شاه‌تره، بیدمشک و کاسنی را با هم مخلوط کرده و آن را با 2 قاشق غذاخوری خاکشیر ترکیب کنید. نوشیدن این ترکیب علاوه بر آن‌که جوش‌های صورت را درمان می‌کند برای افرادی که دچار گرفتگی صدا هستند نیز موثر است. مدت درمان با این نسخه دست کم 3 هفته است و پس از این مدت نتایج بهبود به مرور در چهره بیمار نمایان می‌شود.

 بهبود لک‌ها با خاکشیر
 برای از بین بردن. لک های پوست به ویژه صورت یکی از بهترین روش ها، نوشیدن خاکشیر و ترنجبین است. افرادی که از این ترکیب به صورت روزانه و مستمر به مدت ۳ هفته استفاده کنند بعد از مدتی با روشنی پوست و از بین رفتن کک های صورت و پوست شان روبه رو می شوند. برای تهیه این ترکیب لازم است ترنجبین را ۵ ساعت در آب خیس کنید و پس از این مدت آن را صاف کرده و به آن ۲ قاشق خاکشیر پاک کرده اضافه کنید و میل کنید. با نوشیدن این شربت گیاهی به مرور شاهد روشنی پوست و از بین رفتن لک ها خواهید بود؛ ضمن اینکه نوشیدن خاکشیر ۲ تا ۳ لیوان در روز به افرادی که به شوره و خارش سر مبتلا هستند توصیه شده است. نوشیدن خاکشیر به این افراد کمک می کند تا با اصلاح مزاج برای همیشه با شوره و خارش پوست سرشان خداحافظی کنند. 

*** از شربت ترنجبین و خاکشیر برای برطرف کردن بدبویی دهانتان استفاده کنید ***

 

 خاکشیر مناسب برای اضافه کردن وزن
افراد لاغر و کسانی که تمایل دارند وزن خود را بالا ببرند، می‌توانند از این نسخه استفاده کنند. این گروه اگر خاکشیر را با شیر میل کنند می‌توانند با نوشیدن این خاکشیر صبح ناشتا به درمان لاغری و افزایش وزن خود کمک کنند. به اعتقاد درمانگران، درصورتی که شیر تازه و طبیعی باشد میزان تاثیرگذاری این نسخه بیشتر می‌شود. بنابراین افرادی که به شیر طبیعی دسترسی دارند بهتر است از شیر طبیعی و روستایی استفاده کنند.

خاکشیر  برای حل مشکل یبوست
 یکی دیگر از خواص معجزه آسای خاکشیر درمان یبوست های ناشی از غلبه سودا در بدن و یبوست های ناشی از اضطراب و تنش های عصبی است. یکی از مهمترین علائم این نوع یبوست تکه تکه خارج شدن مدفوع از بدن است. حتی گاهی مقداری از مدفوع در روده باقی می ماند و بدن قادر نیست روده ها را به درستی تخلیه کند و این مسئله به مرور زمان موجب بروز مشکلاتی برای سلامت فرد می شود، چرا که باقی ماندن مدفوع در روده ها موجب جذب مواد سمی و ناسالم از طریق جداره روده می شود. برای درمان این نوع یبوست و همین طور درمان یبوست و کم آبی ناشی از کهولت سن نسخه ای گیاهی و بسیار ساده وجود دارد. به گفته درمان گران مصرف یک قاشق غذاخوری خاکشیر کوبیده شده به همراه قندآب می تواند تاثیر زیادی در بهبود سوء مزاج و درمان یبوست داشته باشد.

بخور ضد سرخک
 همه ما به خوبی می دانیم که با گرم شدن هوا فصل بیماری هایی مانند آبله مرغان و سرخک از راه می رسد. چه بخواهیم چه نخواهیم کودک خردسال ما نیز در معرض ابتلا به این بیماری قرار دارد و دیر یا زود با بدنی مملو از دانه های ریز و قرمز رنگ آبله مرغان مقابل چشمتان ظاهر می شود. چاره ای نیست تنها راه حل این است که برای آسایش هر چه بیشتر او دست به کار شوید و چه چیز بهتر از نسخه های گیاهی و طبیعی. نوشاندن شربت خاکشیر کم شیرین به کودک مبتلا به آبله مرغان و سرخجه یکی از بهترین روش ها برای کاهش حرارت درونی و خارش برون ریزی های پوستی است، بنابراین در روز ۳ تا ۴ لیوان خاکشیر برایش تهیه کنید و درصورتی که می توانید بدن کودک تان را با کمک دانه های سرخ رنگ خاکشی بخور دهید. برای این کار می توانید از یک منقل کوچک یا اسفند دودکن استفاده کنید. به این ترتیب خاکشیر را روی حرارت قرار دهید و با دودی که از آن به دست می آید بدن کودک را بخور دهید. این کار به کاهش سوزش، خارش و التهاب بیماری کمک می کند.

خاکشیر درمان کننده اسهال
 ابتلا به اسهال در فصل تابستان یکی از شایع ترین اختلالاتی است که در گروه سنی کودکان بسیار شایع است. درمانگران طب سنتی ایران برای درمان این مشکل دارویی را تجویز می کنند که در تمامی خانه ها امکان تهیه و مصرف آن وجود دارد. برای تهیه این دارو کافی است خاکشیر را بو داده و آن را با آب و عسل مخلوط کنید و به بیمار بدهید. این ترکیب را متناسب با سن بیمار و هر دو ساعت یک بار برای او تجویز می کنند. این مخلوط از یک قاشق غذاخوری تا یک سوم استکان برای خردسالان تجویز شده است.

 اگر التهاب مجاری ادراری دارید
 شاید کمتر کسی درباره خاصیت شفابخش خاکشیر در درمان و تسکین التهاب مجاری ادراری و کلیه شنیده باشد. اما در بسیاری از متون طب سنتی به این موضوع اشاره شده است که استفاده از خاکشیر هنگام بروز التهاب های مجاری ادراری و کلیه بسیار موثر است، به ویژه زمانی که فردی مبتلا به بیماری سنگ کلیه است و وجود سنگ در کلیه وی موجب بروز التهاباتی در موضع کلیه یا مجاری ادرار وی شده است. در این حالت نوشیدن روزانه ۴ تا ۵ لیوان خاکشی که با شیرینی طبیعی مثل سکنجبین شیرین شده باشد بسیار مفید دانسته شده است.

ترکیب خاکشیر و عسل برای پیشگیری از دل ضعفه
برخی از افراد هستند که در طول روز دچار دل ضعفه می شوند. این دل ضعفه ممکن است در طول روزهای گرم تابستان یا در ایام ماه رمضان به سراغ افراد مختلف بیاید. برای پیشگیری از بروز این دل ضعفه کافی است، خاکشیر و آب عسل را با هم ترکیب کرده و میل کنید. برای تهیه آب عسل باید یک لیتر آب و یک کیلو عسل را با هم بجوشانید. بعد از مدتی که این ترکیب جوشید کفی روی آن تشکیل می شود که باید از دیگر مواد موجود در ظرف جدا شود. مابقی مواد همان ترکیبی است که برای بهبود دل ضعفه و پیشگیری از بروز آن مصرف می شود. اگر چه عسل با حرارت، برخی از ویتامین ها و مواد مغذی خود را از دست می دهد اما در عین حال مواد مفیدی در آن باقی می ماند که برای درمان دل ضعفه بسیار مناسب است.


اهم خواص داروئی خاکشیر :

1) خاکشیر از نظر طب قدیم ایران گرم و تر است.
2) التیام دهنده زخم و جراحات است .
3) جوشانده خاکشیر برای رفع اسهال های ساده و رفع ترشحات زنانگی مفید است .
4) خاکشیر ادرار آور است .
5) خاکشیر تب بر است .
6) برای دفع کرم مفید است .
7) التهاب کلیه را برطرف می کند.
8) سرخک و مخملک را دوا می کند و به عنوان خنک کننده در امراض حصبه مطبقه و آبله تجویز شده است
9) خاکشیر صدا را باز می کند .
10) برای از بین بردن کهیر و التهابات پوستی از خاکشیر استفاده کنید .
11) از گلها و برگهای گیاه می توان برای رفع بیماری ناشی از کمبود ویتامین C استفاده کرد.
12) سنگ کلیه را دفع می کند.
13) برای برطرف کردن جوشهای صورت که بعلت خوردن چربی و شیرینی زیاد ایجاد می شود باید جوشانده یک قاشق ترنجبین را با دو قاشق غذاخوری خاکشیر مخلوط کرده و هر روز صبح ناشتا به مدت دو هفته آن را میل کنید تا جوش ها از بین برود. شربت خاکشیر علاوه بر اینکه طعم بسیار خوبی دارد برای رفع عطش نیز می توان از آن استفاده کرد.

ملاحظات مصرف
  • به افرادی که ورم و زخم معده دارند، توصیه می شود مصرف خاکشیر را محدود کنند.
  • خاکشیر را می توان از دو تا سه سال به بالا به کودکان داد و برای کودکان زیر این سن نیز شربت خاکشیر را صاف کرد و تنها آب آن را به کودک داد.
  • به دلیل وجود خاک فراوان در خاکشیر لازم است حتماً قبل از مصرف شسته شود و مدتی در آب بماند.
  • افرادی که طبع سرد دارند و از بیماری های ناشی از طبع سرد از جمله روماتیسم و آرتروز رنج می برند، باید شربت خاکشیر را محدود مصرف کنند یا مصرف آن همراه با عسل و عرق نعناع باشد.

اولین نفر باشید که دیدگاهش را می نویسد !

دیدگاه شما برای ما مهم است.