انواع تالاسمی

معرفی بیماری انواع تالاسمی

از بیماری‌های ژنتیکی است که در اثر آن هموگلوبین ساختار طبیعی خود را از دست می دهد و بنابراین پدیده تولید هموگلوبین غیر موثر در بدن ایجاد می‌شود در نتیجه هموگلوبین معیوب قادر به اکسیژن رسانی مطلوب به اعضا بدن نیست. پس در واقع کمبود کلی هموگلوبین وجود ندارد، بلکه هموگلوبین غیر طبیعی افزایش یافته است. 

هموگلوبین جزء انتقال دهنده اکسیژن در سلول های قرمز خونی است. هموگلوبین شامل دو پروتئین مختلف به نام آلفا و بتا است.

اگر بدن توانایی تولید کافی از هر نوع پروتئین را نداشته باشد، سلول های خونی بطور کامل شکل نمی گیرند و توانایی انتقال اکسیژن کافی را ندارند و نتیجه یک نوع کم خونی است که در طفولیت آغاز می شود و تا پایان عمر به طول می‌انجامد. هر چند تالاسمی یک اختلال منفرد نیست، اما یک گروه اختلالات از طرق مشابه بدن انسان را درگیر می کنند. درک تفاوت بین گونه‌های مختلف تالاسمی مهم است. 

تالاسمی آلفا 

افرادی که در آنها هموگلوبین، به اندازه کافی پروتئین آلفا تولید نمی‌کند به تالاسمی آلفا مبتلا می شوند. تالاسمی آلفا به طور شایع در آفریقا، خاورمیانه، هند، آسیای جنوبی، جنوب چین و نواحی مدیترانه یافت می‌شود.

۴ گونه تالاسمی آلفا وجود دارد که با توجه به آثار آنها بر روی بدن از خفیف تا شدید تقسیم بندی می‌شود.

تالاسمی بتا

در افرادی که هموگلوبین پروتئین بتا کافی تولید نمی‌کند ایجاد می شود. این بیماری در مردم نواحی مدیترانه نظیر یونان و ایتالیا، ایران، شبه جزیره عربستان، آفریقا، جنوب آسیا و جنوب چین یافت می‌شود.

سه گونه تالاسمی بتا وجود دارد که با توجه به آثار آنها بدن از خفیف تا شدید تقسیم بندی می‌شوند.

تالاسمی بینابینی

در این حالت کمبود پروتئین بتا در هموگلوبین به اندازه‌ای است که منجر به کم خونی نسبتا شدید و اختلالات قابل ملاحظه‌ای در سلامت فرد (نظیر بدفرمی‌های استخوانی و بزرگی طحال) می شود. در این مرحله طیف وسیعی از علائم وجود دارد. تفاوت کم بین علائم تالاسمی بینابینی و فرم شدیدتر (تالاسمی ماژور یا تالاسمی بزرگ) می‌تواند گیج کننده باشد.

بدلیل وابستگی بیمار به تزریق خون، فرد را در گروه تالاسمی ماژور قرار می‌دهند. بیماران مبتلا به تالاسمی بینابینی برای بهبود کیفیت زندگی و نه برای نجات یافتن، به تزریق خون نیازمندند.

تالاسمی ماژور یا کم خونی Cooley’s Anemia تالاسمی بزرگ

این مرحله شدیرترین فرم تالاسمی بتا می‌باشد که کمبود شدید پروتئین بتا در هموگلوبین منجر به یک کم خونی تهدید کننده حیات می‌شود و فرد به انتقال خون منظم و مراقبت‌های طبی فراوانی نیازمند می شود.

انتقال خون مکرر در طول عمر منجر به تجمع بیش از حد آهن می شود که باید توسط تجویز عوامل Chelator کمک کننده در دفع جهت جلوگیری از مرگ و نارسایی ارگان‌ها درمان شوند.

درمان تالاسمی در طب جدید

انتقال خون: شایعترین درمان برای تمامی‌اشکال تالاسمی تزریق سلول‌های قرمز خونی است. این تزریق خون برای فراهم آوردن مقادیری از سلول‌های قرمز خونی سالم و هموگلوبین طبیعی که قادر به انتقال اکسیژن باشد، ضروری است.

در صورتی که بیمار تالاسمیک در گذشته به اندازه کافی خون دریافت نکرده باشد، لازم است جهت بهبود کیفیت زندگی وی، دفعات تزریق خون افزایش یابد. امروزه بسیاری از بیماران تالاسمی ماژور در هر دو یا سه هفته خون دریافت می کند، مقداری معادل ۵۲ پاینت خون در یک سال. Pint معادل واحد تزریق مایع تقریبا برابر ۴۷۳ میلی‌لیتر است.

نسخه ها

تالاسمی مینور (کم خونی) (خیراندیش)

یک عدد سیب سرخ را با پوست رنده کرده و سپس دو تا سه قاشق غذاخوری عرق بیدمشک و یک قاشق غذاخوری عسل به آن اضافه کرده و شب ها قبل از خواب به مدت چهل روز مصرف نمائید. و مصرف غذاها و کارهای خونساز مفید است.

تالاسمی مینور و ماژور (تبریزیان) [1]

تالاسمی و سخت ترین کم خونی هم درمان می شود. مرکب 6 (قرص خون) آن قدر خون زیاد می شود که باید حجامت کنند و دهان آفت می زند – دارو های خونساز و تره یا آب تره یا آب شوید با عسل هم مفید است.

 تالاسمی (خدادادی)

  • پرهیز از غذاهای ممنوعه و اقامت در دامنه های کوهستانی و خوش آب و هوا.
  • مصرف جوانه گندم تازه همراه با سالاد فصل و لیمو ترش و روغن زیتون.
  • نوشیدن نکتار سیب با عسل.
  • خوردن آب هویج با عسل.
  • خوب جویدن غذا و نظم در خواب و خوراک و استراحت.
  •  ورزش و نرمش مناسب روزانه به صورت مرتب.

تالاسمی (روازاده)

هفته ای یکبار گوشت گوسفند به صورت کباب میل شود.

تالاسمی ماژور (روزاده) / زن/سن 20 سال/ ساری

پرسش: برای تالاسمی ماژور درمانی سراغ دارید؟

پاسخ: برای کمک به خونسازی از کباب گوشت گوسفندی و شیرینی ­های طبیعی مثل شیره انگور یا خرما و عسل و کشمش و خرما استفاده کنید.[2]

استفاده ازحسوم و یا آهن در غذا برای افراد مبتلا به تالاسمی (روازاده)

پرسش: آیا استفاده از حسوم و یا آهن در غذا برای افراد مبتلا به تالاسمی مینور اشکال دارد؟ چون معمولا این افراد از خوردن قرص آهن منع می ­شوند.

پاسخ:خیر موردی ندارد چون فقط در صورت نیاز جذب می­ شود ولی این کار بیمار را از داروهای خودش بی­ نیاز نمی­ کند چون این افراد از یک عیب ساختاری خلقتی در زنجیره انتقال اکسیژن در بدنشان رنج می­ برند.[3]

لازم به ذکر است که درمان های فوق در تالاسمی فقط جنبه کمک کننده است و این بیماری به علت ژنتیکی بودن متأسفانه درمان قطعی ندارد.

ذکر این نکته خالی از لطف نیست که خانواده ها هنگام ازدواج فرزندان باید از سلامت مرد و زن از حیث این بیماری مطمئن باشند یعنی اینکه به هیچ وجه دو طرف دچار این نقص نباشند اما وجود بیماری در یک نفر مانع از ازدواج نمی باشد.

تالاسمی (تبریزیان)

قرص خون برای همه ی انواع بیماری های خون به جز غلبه خون بسیار موثر است و تالاسمی را درمان می کند.


[1] کتاب و سخنرانی های استاد

[2]. پرسش­ های شما پاسخ­ های حکیم دکتر روازاده ج 3 ص 10

[3]. پرسش ­های شما پاسخ­ های حکیم دکتر روازاده ج 3 ص 15.


منبع: کتاب نسخه  های  معصومین  و  بزرگان طب اسلامی ایرانی -  بیماری های قلب، خون و عرق  (نویسنده: رضا میرزایی )

اولین نفر باشید که دیدگاهش را می نویسد !

دیدگاه شما برای ما مهم است.