شراب رضوى (شراب زبیب، شراب حلال)

***  به بیان حکیم عقیلى در قرابادین کبیر و منقول از ذهبیه جناب حضرت امام رضا، علیه و على آبائه و اولاده الثناء و السّلام  ***

خواص دارو:
نافع و پیشگیرى کننده از بروز اوجاع بارده مزمنه مانند نقرس و مفاصل و ریاح و غیر آن از اوجاع عصب و دماغ و معده، و بعض اوجاع کبد و طحال و امعا و احشا، و زیادتى بلغم و رطوبات.

اجزاى دارو و شیوه ساخت دارو:
فرموده اند: بگیر از زبیب منقّى ده رطل و بشوى. و بخیسان در آب صافى آن مقدار که بر روى آن آید چهار انگشت. و در زمستانْ سه روز و در تابستانْ یک روز و یک شب نگاه دار. پس در دیگ پاکیزه کن. و باید که آبى که در آن [ریزى‏] آب باران باشد اگر میسّر بود، و الّا آب شیرین که سرچشمه آن از جانب شمال باشد. و آن آب برّاق سفید سبک باشد. و چنین آبى، قابل سرعت قبول گرمى و سردى است و این دلالت مى‏ کند بر خفّت آب. و طبخ ده تا زبیب بخیسد و پخته و منضج شود. پس بمال و صاف نما آب آن را و سرد کن. پس ثانیاً در دیگ بریز و بگیر مقدار آن را به خوبى و به همان مقدار از هیزم که آن را طبخ دادى طبخ نما به آتش ملایم تا آن که دو ثلث آن برود و یک ثلث بماند.

پس بگیر از عسل نحل مصفّى یک رطل، و بریز بر آن. و اندازه زیادتى آن را در دیگ بگیر و در خاطر نگاه دار.

و بگیر پارچه صفیقى و در آن زنجبیل و زعفران (از هر یک، یک درم) و قرنفل و دارچینى و سنبل الطیب و سنبل رومى و مصطکى و تخم کاسنى (از هر یک، نیم درم) جدا جدا نیم کوفته، در آن پارچه انداز و سر آن را محکم ببند و در آن دیگ‏

انداز و به آتش ملایم طبخ ده و پارچه را از پشت کفچه بمال متصل، تا آن که قواى ادویه بالتمام در آن باز داده شود و مقدار عسل برود و ثلث مقدار زبیب مطبوخ بماند.

پس بردار از آتش، سرد کرده، کیسه ادویه را باز خوب بمال تا بقیه قوت آن برآید و دور کن.

و شراب را در ظرفى محفوظ مدت سه ماه نگاه دار تا آن که اجزاى دوا متداخل یکدیگر گردند و امتزاج یابند. پس آن هنگام استعمال کن.

از عبارت کلام جناب معصوم- صلّى الله علیه و آله- مستفاد مى‏ گردد که خرقه ادویه را مقارن انداختن عسل در مطبوخ صافى زبیب یا اندک زمانى بعد از آن باید انداخت؛ و الله اعلم.

زمان و مقدار مصرف‏:
و باید که مقدار آنچه آشامیده مى‏شود از آن یک اوقیه یا دو اوقیه آب خالص باشد (و در نسخه دیگر، مقدار شربت آن ده مثقال با چهل مثقال آب حل کرده است). پس هرگاه خوردى مقدارى را که وصف نمودیم براى تو از طعام، پس بیاشام از اینْ سه قدح بعد از طعام.

ملاحظات مصرف‏:
– اگر بعد از آشامیدن آن، خواهش آب به هم رسانى خواهش صادق، پس باید که بیاشامى نصف مقدار آنچه را اوّل آشامیده بودى. پس به درستى که این طریق اصلح آن است براى حفظ بدن مؤمن، و زیاده کننده است براى قوت مجامعت آن، و اشدّ است براى ضبط و حفظ آن.


منبع: کتاب دارونامه طوبا (گزیده داروهای مجرب پزشکی ایرانی)
پدید آورنده: استاد اسماعیل ناظم