روده تحریک پذیر

معرفی بیماری روده تحریک پذیر

سندرم روده تحریك پذیر (I.B.S=) [1]

بیماری جوانان (كمتر از 45 سال) است ولی افراد پیر را هم درگیر می كند. این بیماری در بین افراد مبتلا به میگرن یا افسردگی یا خستگی ناشی از فیبرومالژی شایع است.

علائم

احساس دفع ناگهانی مدفوع ـ اسهال شبانه وجود ندارد ـ گاز روده زیاد ـ تهوع ـ بی اشتهایی ـ ترشی معده ـ اسهال یا یبوست ـ دلدرد (چپ سمت پایین) ـ احساس عدم تخلیه كامل ـ چنگ شدن (كرامپ) شكم

علل

حساسیت غذایی (44%) ـ سندرم فیبرومیالژی ـ پركاری سمپاتیك یا پاراسمپاتیك (اختلال) ـ فیبر (زیاده روی) ـ استرس و اضطراب ـ T.M.S- (التهاب عضله بعد از استرس)

توجه: این بیماری بسیار شبیه (پنومانوز روده) است كه با رادیوگرافی توسط متخصص گوارش تشخیص داده می شود.

مضرها

الكل                             فیبرها (زیاده روی)

استرس                          قهوه

كلم                             حبوبات

كوكوها                         لبنیات (بجز ماست)

صبر زرد                        شیرینی جات مصنوعی

زرده تخم مرغ                غذاهای آماده یا سرخ كرده

بادمجان                         بادام زمینی                                

آدامس های                    كمربند یا گن سفت ـ لباس تنگ

سس ها                          گوجه فرنگی ـ رب

سویا

سندرم روده تحریک‌پذیر یا آی‌بی‌اِس (IBS‏)

 نوعی اختلال در عملکرد روده است که با درد مزمن در ناحیه شکم، احساس ناراحتی، نفخ و تغییرات در عادات روده‌ای بدون هرگونه علت ارگانیک دیگری، مشخص می‌شود. اسهال یا یبوست می‌توانند علامت غالب باشند که ممکن است به صورت متناوب ظاهر شوند.

یک واقعه استرس‌زا در زندگی و یا شروع بلوغ، می‌تواند بدون علت پزشکی دیگری، آغازگر آی‌بی‌اس باشد. حالت‌های مختلفی از جمله عدم جذب فروکتوز، بیماری سلیاک،عفونت‌های خفیف و عفونت‌های انگلی مانند ژیاردیازیس، انواع بیماری‌های التهابی روده، یبوست مزمن عملکردی، و دردهای عملکردی مزمن در ناحیه شکم ممکن است به صورت آی‌بی‌اس تظاهر کنند. در آی‌بی‌اس، آزمایش‌های معمول بالینی هیچ‌گونه اختلالی را نشان نمی‌دهند، هر چند روده‌ها ممکن است حساسیت بیشتری نسبت به برخی محرک‌های خاص مانند تست عبور بالون نشان دهند.

علی‌رغم آنکه علت دقیق آی‌بی‌اس مشخص نیست، رایج‌ترین تئوری این است که آی‌بی‌اس از اختلال در تعامل میان مغز و دستگاه گوارش پدید می‌آید،

انواع

نوع «اسهال غالب» (آی‌بی‌اس نوع D)

نوع «یبوست غالب» (آی‌بی‌اس نوع C)

آی‌بی‌اس با الگوی متناوب مدفوع (آی‌بی‌اس نوعA یا درد غالب)

آی‌بی‌اس بعد از عفونت: در برخی از افراد، آی‌بی‌اس ممکن است شروع حادی داشته و پس از یک بیماری عفونی توسعه پیدا کند، که این نوع با دو یا چند علامت از این علایم مشخص می‌شود: تب، استفراغ، اسهال، یا کشت مثبت مدفوع.

علل بیماری

علت سندرم روده‌ تحریک‌پذیر شناخته شده نیست، اما چندین فرضیه پیشنهاد شده‌است. عفونت‌های حاد دستگاه گوارش خطر گسترش و توسعه آی‌ بی‌ اس را افزایش می‌دهد. عوامل دیگری که احتمال ابتلا به انواع این سندرم (به‌غیر از نوع بعد از عفونت) را زیاد می‌کنند، جوانی، تب طولانی مدت، اضطراب و افسردگی می‌باشند.

علائم

علائم اولیه سندرم روده تحریک‌پذیر عبارتند از: درد یا احساس ناراحتی در ناحیه شکم همراه با اسهال و یبوست‌های مکرر و نیز تغییر در عادات روده‌ای.همچنین ممکن است احساس ضرورت برای اجابت مزاج، احساس تخلیه ناقص یا زورپیچ، نفخ و گشادگی شکم نیز وجود داشته باشد.افراد مبتلا به آی‌بی‌اس اغلب بیش از دیگران دچار ریفلاکس معده‌ای مری، علائم مربوط به دستگاه تناسلی- ادراری، علائم روانی از قبیل افسردگی و اضطراب، فیبرومیالژیا، سندرم خستگی مزمن، سردرد و کمردرد می‌شوند.

نسخه ها

روده تحریك پذیر (خیراندیش)

اگر همراه با اسهال باشد علت آن گرمی است و در درمان آن مصرف ماست شیرین مفید می باشد و اگر تهوع داشته باشد ناشی از سردی است و درمان آن مصرف جوشانده عرق نعناع با بارهنگ که با کمی عسل شیرین شده باشدقبل از غذا می باشد.

داروهای گیاهی برای روده تحریک پذیر

روغن نعناع: کپسول‌های پوشش دار روغن نعناع در آی‌بی‌اس در کودکان و بزرگسالان پیشنهاد شده‌است. شواهد خوبی از اثرات سودمند این کپسول‌ها وجود دارد و توصیه می‌شود که نعناع در بیماران مبتلا به آی‌بی‌اس استفاده شود. به دلیل اینکه بی‌خطر بودن نعناع در دوران بارداری تاکنون ثابت نشده است، برای مصرف آن در زنان باردار احتیاط لازم است.

عصاره چندگیاه: پس از چهار هفته معالجه با این عصاره کاهش قابل توجهی در هر دو مقیاس درد شکمی و علائم آی‌بی‌اس نسبت به دارونما مشاهده شد.

طب سوزنی و ... نیز مفید است.

روده تحریک پذیر (تبریزیان) [2]

اگر اسهال دارد داروی جامع با آب مورد و اگر اسهال شدید باشد جامع با مورد ولی مقدار مورد زیادتر باشد مثلا حدود 50 تا 70 گرم مورد را بجوشانید و آب آن را با داروی جامع بنوشید و سویق گاورس هم مفید است.

روده تحریک پذیر (روازاده)

پرسش: برای درمان روده تحریک پذیر چه روش درمانی پیشنهاد می ­فرمایید؟

پاسخ: باید موارد ذیل مراعات شود:

1. آب چشمه یا آب جوشیده مصرف شود؛ 2. حدود یک ماه ناشتا آب جوشیده یا آب چشمه را به صورت ولرم مصرف کنند؛ 3. غذای سالم، پخته و تازه مصرف کنند؛ 4. سیرابی مصرف کنند؛ 5. غذای خام و پخته را با هم مصرف نکنند؛ 6. مرکبات و میوه ­های ترش مصرف نکنند؛ 7. از مسافرت­ های طولانی بپرهیزند؛ چرا که تغییر آب و هوا آنها را اذیت می­کند؛ 8. ورزش ­های سنگین انجام ندهند؛ 9. سوپ بال جوجه برایشان بسیار مفید است؛ 10. روزی یک لیوان آب هویج بخورند؛ 11. مراقب باشند هرگز یبوست نگیرند[3].


[1]  درمان های گیاهی

[2] کتاب و سخنرانی های استاد – نحوه مصرف داروها در جلد 1  آمده.

[3] (پرسش ­های شما، پاسخ های حکیم دکتر روازاده، ج 1، ص 108)


منبع: کتاب نسخه  های  معصومین  و  بزرگان طب اسلامی ایرانی -  بیماری های گوارشی  (نویسنده: رضا میرزایی )

اولین نفر باشید که دیدگاهش را می نویسد !

دیدگاه شما برای ما مهم است.