شقاق مقعد

معرفی بیماری

شقاق مقعد یک پارگی یا زخم سطحی (tear)

در ناحیه آنودرم (پوشش سلولی مقعد) است. این زخم خطی، بصورت طولی در فاصله خط دندانه ای و پوست قرار دارد و چون این ناحیه گیرنده های حسی بسیار زیادی دارد، یک وضعیت فوق العاده دردناک ایجاد می کند .

علت ایجاد شقاق، ترومای ناشی از عبور مدفوع سفت و یا اسهال طولانی می باشد. همچنین مواردی مانند زایمان، سابقه جراحی مقعد و مصرف نابجای ملین ها نیز جزء علل این بیماری ذکر  شده اند.

علائم و نشانه های شقاق مقعدی

علامت شاخص شقاق مقعد، درد شدید و خونریزی، موقع اجابت مزاج است. خونریزی معمولاً روشن بوده و بصورت رگه ای روی مدفوع دیده میشود. گاهی بیمار تا ساعتها بعد از اجابت مزاج از درد و اسپاسم مقعد رنج می برد. در معاینه فیزیکی، با کنار زدن دو طرف باسن ممکن است، شقاق دیده شود اما اگر دیده نشد، دلیل عدم وجود این بیماری نمی باشد. معمولاً درد بیمار، آنقدر شدید است که امکان معاینه انگشتی رکتوم و یا رکتوسکوپی وجود ندارد. در صورتیکه شکی در مورد تشخیص وجود دارد و یا احتمال بیماری های دیگر مانند آبسه پری آنال وجود دارد بایدبیشتربررسی شود.

شقاق حاد خود را بصورت یک زخم خطی نشان می دهد. اما شقاق مزمن زخم وسیعتری است که لبه های برجسته دارد و فیبرهای سفید عضله اسفنکتر داخلی در کف آن دیده میشود. اغلب در سمت خارجی این زخم یک منگوله پوستی ( Skin tag) و در سمت داخلی آن یک پاپیلای مقعدی هیپرتروفیه( sentinel pile) یا زائده نگهبان دیده میشود.

درمان شقاق مقعدی در طب جدید

جهت درمان باید سیکل درد، اسپاسم و ایسکمی شکسته شود. اولین قدم درمانی تجویز ملین هایی است که مدفوع را حجیم و شل می کنند و همراه با آن نشستن در لگن آبگرم را توصیه می کنیم. در این مرحله تجویز پماد آنتی هموروئید (حاوی مواد بیحس کننده ، کورتون و مواد نرم کننده می باشد) و یا ژل لیدوکائین می تواند کمک کننده باشد

نسخه ها

شقاق مقعد (ضیایی) [1]

شقاق مقعد به زبان فارسی، ناسور (ناصور، نواصیر) به زبان عربی، فیشر به زبان انگلیسی، و فیشر به زبان فرانسوی، گفته می شود.

1ـ لباس زیر را هر روز عوض كنید.

2ـ هر بار بعد از اجابت مزاج، خود را با یكی از محلولهای زیر شستشو دهید:

محلولهای شیمیایی: الف. پرمنگنات، ب. بتادین، ج. سایلون (ساولون)

محلولهای گیاهی: الف. آب سركه، ب. گل بابونه، ج. گل بومادران

3ـ به طور مرتب از داروهای لینت دهنده مزاج استفاده كنید:

ملین ها مثل: تره، كاسنی، زنیان، گردو، برگ سنا، گل ختمی (سفید و خبازی)، انجیر، كاهو، آلو بخارا، گلابی، گیلاس، طالبی، خربزه، انگور.

مسهل ها مثل: روغن زیتون، گلقند، شیره توت، شربت انجیر، مخلوط گلاب+ پودر گل محمدی + شیره توت.

4ـ استفاده از پمادها و داروهای خشك كننده زخم: ضماد پودر زردچوبه خالص روی محل گذاشته با پارچه نخی روی آنرا ببندید و بگذارید از شب تا صبح باشد.

5ـ هر روز گل بومادران، مریم گلی، برگ مورد،‌سعد كوفی، پوست انار، بلوط، مازو، همه اینها را به نسبت مساوی بجوشانید و در آب صاف كرده ی آن به مدت 20 دقیقه بنشینید.

6ـ در درمان شقاق مقعد ناشی از گرمی و حرارت (و یا گرم مزاجی) بایستی هر روز اینها را بخورد:

مغز خیار بوته ای، لعاب به دانه با شیر خشت و شكر زرد خوزستان، آب كدو مخلوط با شكر زرد خوزستان

شقاق مقعد (تبریزیان)

با پودر سعد مقعد بعداز دستشویی مقعد را بشویند.

تمیز کننده مقعد (تبریزیان)

 پودر سعد مقعد

 درمان شقاق مقعد (ضیایی) [2]

هر یك از انزوات (صمغ سفید قرمز، زرد رنگ) و مغز گردو را آسیاب كرده و به نسبت مساوی مخلوط كنید، و هر روز یك قاشق مرباخوری میل کنید.

شقاق مقعد (موسوی) [3]

مانند زالو درمانی در بواسیر می باشد. مداومت در مصرف هر روزه برگه هلو وزردآلو و آلوی بخارا كه شب خیس شده و صبح ناشتا میل شود لازم است. بخور تخم گشنیز، نعناع و آویشن را روی مقعد انجام دهید و با كرم مرطوب كننده عصاره گریپ فوروت و كنجد مرتب مقعد را چرب كنید. بهداشت و رفع یبوست و اصلاح مزاج و ... لازم است.

شقاق مقعد (ضیایی) [4]

محل شقاق با مخلوطی از یك عدد زرده تخم مرغ + یك قاشق غذاخوری عسل + یك قاشق غذاخوری روغن كرچك بعد از هر بار دفع اطراف و داخل مقعد با انگشتان چرب شود.

شقاق مقعد و بواسیر (بنی هاشمی)

ضماد حنا همراه با عسل و زرده تخم مرغ بسیار کمک کننده است.


[1] نسخه های مورد تایید استاد...

[2]  نسخه مورد تایید استاد

[3]زالودرمانی ص 74

[4] نسخه های مورد تایید استاد...


منبع: کتاب نسخه  های  معصومین  و  بزرگان طب اسلامی ایرانی -  بیماری های گوارشی  (نویسنده: رضا میرزایی )

اولین نفر باشید که دیدگاهش را می نویسد !

دیدگاه شما برای ما مهم است.