ضعف معده و سوء هاضمه

تقویت معده و هضم (روایات)

آویشن با سیاه دانه

درباره پیامبر خدا، چنین روایت شده كه داروى هضم كننده وآویشن وسیاه دانه خواست. چون مواد سفیده دار یا غذایى كه سنگین بود،مى خورد این مواد را باهم آسیاب كرده، آرد آنرا با نمك نیم كوفته همراه مى كرد و غذاى خویش را بدان آغاز مى كردو مى فرمود: چون این دارو را بخورم،باكى از این ندارم كه چه چیزى خورده باشم.

اومى فرمود: همین دارو معده راتقویت مى كند، بلغم را از میان برمى دارد و مایه ایمنى از كژى دهان است. [1]

امام صادق  علیه السلام  فرمود: چهارچیز، چشم راجلا مى دهد، سودمند است و هیچ زیانى ندارد.

درباره آنها از امام  علیه السلام  پرسیدند.

فرمود: آویشن و نمك، وقتى با هم باشند، نانخواه و گردو، وقتى باهم باشند.

به ایشان گفتند: این چهار چیز، وقتى باهم باشند، به چه كارمى آیند؟

فرمود:نانخواه وگردو، (چون در برهم قرار گیرند، بواسیر رامى سوزانند، باد را دور می كنند، رنگ پوست را زیبا مى سازند،معده راسختى (مقاومت) مى دهند وكلیه ها را گرم مى كنند.

اما آویشن و نمك، (چون در برهم قرار گیرند، بادها را از دل بیرون مى رانند،انسدادها را مى گشایند، بلغم را مى سوزانند، آب (منى) را زیاد مى گردانند، بوى دهان راخوش مى سازند، معده را نرمى مى دهند، بوهاى بد را از دهان مى برند و آلت را سفتى مى بخشند.[2]

گلابی

امام صادق علیه السلام: گلابى، معده را مى پالاید و تقویت مى كند و با به، همگون است. خوردنش روى غذا سودمندتر است از ناشتا خوردن. هركس هم كه احساس سنگینى مى كند، از آن (برروى غذا) بخورد.[3]

آویشن

امام كاظم  علیه السلام:داروى امیرمومنان علیه السلام، آویشن بود. اومى فرمود: آویشن براى معده،پرزى همانند پرز پارچه هاى مخمل مى شود.[4]

سویق عدس

امام صادق  علیه السلام  فرمود: سویق عدس،تشنگى را از میان مى برد،معده را تقویت مى كند،درمان هفتاد درد در آن است،صفرا را خاموش مى كندو درون را سردى مى بخشد.

ایشان، چون سفر مى كرد،از  این سویق،جدایى نداشت وچون در كسى از خدمت گزارانش خون به جوش مى آمد،به وى مى فرمود: از سویق عدس بخور؛چرا كه جوش آمدگى خون را فرو مى نشاند و حرارت را خاموش ‍ مى كند.[5]

 انار با پیه آن

حارث بن مغیرة می گوید: از سنگینی معده و نامرتبی گوارش خود به امام صادق  علیه السلام  شکایت کردم. ایشان فرمودند: این انار شیرین را با پرده های میان دانه های آن بخور که معده را کاملاً پاکسازی می کند و نامیزانی گوارش را سامان می بخشد و غذا را هضم می کند و در دل تسبیح خداوند می گوید.[6]

درمان در طب اسلامی از معده و گوارش آغاز میشود و بدون اصلاح مشکلات گوارش، درمان کامل حاصل نخواهد شد،هضم وگوارش صحیح از مهمترین عوامل سلامتی دستگاه گوارش است.

ترب

امام صادق  علیه السلام: ترب، بیخش بلغم را از میان مى برد، قسمت میانى اش،گوارش مى دهد و برگش، ادرار را به طور كامل به جریان مى اندازد.[7]

بسم الله قبل از غذا

به امام صادق  علیه السلام  گفتم: من گاه، احساس بدگوارى مى كنم.

فرمود: آیا نام خدا مى برى؟           گفتم: بسم الله هم گفته ام !

فرمود: شاید غذاهاى گوناگون مى خورى؟              گفتم: آرى.

فرمود: براى هرگونه، بسم الله مى گویى؟                 گفتم: نه.

فرمود: از همین جاست كه به بدگوارى، گرفتار مى شوى.[8]

دراز کشیدن بعداز غذا (خوابیدن ممنوع)

امام صادق  علیه السلام: دراز كشیدن پس از غذا، بدن را چاق مى كند، غذا را هضم مى نماید و درد را (از درون انسان،) بیرون مى كشد.[9]

ایستاده نوشیدن آب در روز و نشسته در شب

امام صادق  علیه السلام: ایستاده آشامیدن آب در روز، غذا را گوارا مى سازد و ایستاده آشامیدن آب درشب، زرداب مى آورد.

نوشیدن آب روی غذای چرب

آشامیدن  آب در پی چربی ،بیماری را بر می انگیزد.[10]

آب وسط غذا

امام رضا  علیه السلام:هركس مى خواهد معده اش او را آزار ندهد، بر روى غذا آب نخورد تا هنگامى كه غذا خوردن را به پایان مى برد. هر كس چنین كند، بدنش به رطوبت مى گراید، معده اش ضعیف مى شود و رگهایش نیروى غذا را به خود نمى گیرند؛ زیرا اگر پشت سرهم روى غذا آب ریخته شود، آن غذا در معده نارس و بدگوارش مى گردد.[11]

آب خوردن بعد از خوردن گوشت

امام على  علیه السلام: پیامبرخدا صلى الله علیه و آله و سلم چون گوشت مى خورد، در آشامیدن آب، شتاب نمى ورزید. یكى از یاران كه از اهلبیت پیامبر خدا صلى الله علیه و آله و سلم بود، ازایشان پرسید: اى پیامبر خدا صلى الله علیه و آله و سلم! چه قدر كم بر روى گوشت، آب مى آشامى !

فرمود: هیچ كس نیست كه این گوشت چرب را بخورد و تا پایان غذا از آشامیدن آب، خود دارى ورزد، مگراینكه غذا راگوارا مى یابد.[12]

نان خشک مصلح ترنج

امام باقر  علیه السلام  فرموده اند: ترنج وقتی خورده می شود سنگین است و نان خشک آن را هضم می کند.[13]

بادروج = حوك (ریحان کوهی)

امام صادق علیه السلام: حوك (باذروج) سبزى پیامبران است. بدان که در آن ، هشت ویژگى است ؛ هضم كننده است ؛ گرفتگى هاى عروق و مجارى را مى گشاید؛ آروغ را خوش بو مى سازد؛ دهان را بوى خوش مى بخشد؛ غذا را دوست داشتنى مى سازد؛ درد و بیمارى را از درون بدن ، بیرون مى كشد ؛ و امان انسان را جذام است ؛ (و) چون در درون انسان جاى گیرد، همه بیمارى ها را فرو مى نشاند.[14]

امام صادق  علیه السلام: حوك (بادروج)، سبزى پیامبران است... و امان انسان از جذام است. چون در درون انسان جاى گیرد، همه بیمارى ها را فرو مى نشاند.[15]

تخم مرغ

امام صادق  علیه السلام: زرده تخم مرغ، سبك و سفیده، سنگین است.[16]

در  سایر روایات امر شده که تخم مرغ کم بخورید (آن هم از نوع طبیعی)

پنیر وسط غذا

امام صادق علیه السلام: پنیر، چه نیكو لقمه اى است ! نوشیدن انسان را خوشبو مى سازد، آنچه را پیش از آن هست، هضم مى كند و آنچه را پس از آن باشد، دوست داشتنى مى سازد.  (در سایر روایات آمده  که پنیر خالی مرض است،  مخصوصا در صبحانه ها و به خصوص برای سرد مزاج ها و بیماران عصبی و میگرن سرد و... هرگز پنیر خالی نخورید و  با گردو هم کم بخورید.)

کاهو

پیامبر خدا صلى الله علیه و آله و سلم: كاهو بخور؛ چرا كه خواب مى آورد و غذا را هضم مى كند.[17]

انار یک وعده غذایی کامل

امام صادق  علیه السلام: بر شما باد انار؛ چرا كه هیچ گرسنه اى آنرا نمى خورد، مگر اینكه وى را بسنده است و هیچ سیرى آنرا نمى خورد، مگر اینكه غذا را بر وى گوارا مى سازد.

ضعف معده (تبریزیان) [18]

مرکب 2 – چای زنجفیل – داروی شافیه 40 روزه – کم خوری – کم نوشی – زیاد جویدن غذا – نمک قبل و بعد از غذا – آویشن و سیاهدانه بعد از غذا – به – انار – آب گرم و ولرم – سیب – نان خشک – شیر گاو روستا مفید است. و موارد زیر مضر است حمام در سیری – آب وسط غذا – پراکنده خوری – گوشت خشک و نمک سود (قوورما به ترکی) – نوشیدن آب سرد و آب جو در حمام و...

ضعف معده (باقری) [19]

برای درمان ضعف معده به روش های زیر عمل كنید:

1ـ جعفری را در عرق یونجه یا عرق بهار نارنج شب تا صبح بخیسانید. از این مخلوط میل كنید.    2ـ 40 گرم فلوس را در 4 لیوان عرق دم كنید.

ضعف هاضمه (بنی هاشمی)

همراه غذا انار بخورندولی هسته اش را نخورند


[1]  مکارم الاخلاق ج1 ص407 ح1381

[2]  مکارم الاخلاق ج1 ص416 ح1410

[3]  الکافی ج6ص358ح2

[4]  الکافی ج6 ص375 ح1

[5]   الکافی ج6ص307ح1

[6]   طب الائمه ص134

[7] الکافی ج6 ص371ح2

[8]   المحاسن:به نقل از مسمع بن عبدالملك

[9]   الدعوات ص80

[10] فردوس ج 2 ص 362

[11] طب الرضا  علیه السلام  ص35

 [12] جعفریات ص161

[13] بحارالانوار: ج 66، ص 191

[14] کافی ج6 ص364

[15] الکافی ج6 ص 364

[16] کافی ج6 ص325

[17] الکافی ج 6 ص 305 ح1

[18] کتاب و سخنرانی های استاد – نحوه مصرف داروها در جلد 1  آمده.

[19]  طب اصولگرای اسلامی ص107


منبع: کتاب نسخه  های  معصومین  و  بزرگان طب اسلامی ایرانی -  بیماری های گوارشی  (نویسنده: رضا میرزایی )

اولین نفر باشید که دیدگاهش را می نویسد !

دیدگاه شما برای ما مهم است.