عطسه

 معرفی بیماری عطسه

عمل عطسه کردن

عطسه نوعی واکنش دفاعی بدن (رفلکس) به مواد محرک تنفسی یا التهاب مجاری تنفسی یا برای دفع ترشحات در هنگام بیماری است. مکانسیم عطسه خروج سریع هوای بازدمی بر اثر انقباض عضلات تنفسی است.

رفلکس عطسه

رفلکس عطسه بسیار شبیه سرفه است به استثنای اینکه به جای مجاری تنفسی تحتانی مربوط به مجاری بینی است. محرک ایجاد کننده رفلکس عطسه در مجاری بینی است و ایمپالسهای آوران از طریق عصب پنجم به پیاز مغز تیره می‌روند که در آنجا رفلکس عطسه تحریک می‌شود. به این ترتیب مقدار زیادی هوا به سرعت از طریق بینی عبور می‌کند و به این ترتیب به پاک کردن مجاری بینی از مواد خارجی کمک می‌کند.

زمانی که عطسه روی می‌دهد قفسه سینه شدیداً منقبض می‌شود. در همان زمان گلوت بسته می‌شود به طوری که تا قبل از بازشدن گلوت، هوا با فشار زیادی در پشت آن جمع می‌شود این حالت انفجاری هوا مقدار زیادی از ترشحات و مواد خارجی مانند میکروب ها را پاک می‌کند و آنها را با فشار خارج می‌سازد. البته متأسفانه این رفلکس دفاعی خوب بدن مانند سرفه باعث گسترش بیماری می‌شوند .

 نسخه ها

عطسه (روایات)

پیامبر خدا صلى الله علیه و آله و سلم :عطسه كردن، براى بیمار، نشان بهبود و راحت بدن است .[1]

امام صادق علیه السلام: عطسه فراوان، شخص را از پنج چیز، ایمن مى بخشد: نخستین آنها جذام است ؛ دوم، بادهاى بدخیمى كه در سر و صورت، جاى مى گیرند؛ سوم آن كه مایه ایمنى از ریزش آب در چشم مى شود؛ چهارم آن كه از سختى  حفره هاى بینى مصونیت مى دهد؛ و پنجم آن كه از بیرون آمدن مو در چشم، ایمنى مى دهد.[2]

امام رضا علیه السلام: بدان كه علت عطسه آن است كه خداوند، چون بنده اى را نعمتى دهد و او سپاسگذارى از آن را از یاد ببرد، خداوند، بادى بر او چیره مى سازد كه در تن وى مى چرخد و سرانجام، از سوراخهاى بینى او بیرون مى آید و شخص، خداوند را بر آن عطسه، سپاس گوید و خدا، این سپاس گفتن را سپاس آن نعمت قرار مى دهد. همچنین، هیچ كس عطسه نمى كند، مگر این كه غذایش گوارا مى شود.[3]

بانوى خدمتگذار امام عسگرى علیه السلام: یك شب پس از میلاد صاحب الزمان علیه السلام ، هنگامى كه در حضور وى (امام زمان) رسیدم و نزد او عطسه اى كردم، به من فرمود: خدایت رحمت كند!

از این دعا، شادمان شدم . پس به من فرمود: آیا به تو درباره عطسه، مژده اى ندهم گفتم: چرا، سرورم .

فرمود: آن (به معناى) در امان بودن از مرگ تا سه روز است.[4]

امام صادق علیه السلام: هر عطسه اى براى بدن، سودمند است، تا زمانى كه شمار آنها از سه افزون نشده است ؛ اما چون از سه افزون شود، درد و بیمارى است.[5]

انفیه با روغن مرزنگوش

امام صادق علیه السلام فرمود: اگر دوست دارى كه عطسه هایت كم باشد، با روغن مرزنگوش، انفیه كن.

پرسیدم : به چه مقدار؟

فرمود: به مقدار یك دانگ.

من، این كار را پنج روز انجام دادم و این حالت در من از میان رفت .[6]

عطسه های شدید و مكرر (روازاده)

- یكی از علل مهم آن ضعف مغز است و درمان آن تقویت مغز می باشد كه با خوردن روزی 21 عدد بادام شیرین و 40 عدد مویز سیاه بی دانه و خوردن هفته ای یك تا دو بار كله پاچه و هلیم و استفاده از كلاه توصیه می شود.


[1]  کافی ج 2 ص656

[2]  مکارم الاخلاق ج 2 ص165

[3]   الفقه المنسوب للامام رضا(ع) ص391

[4]   کمال الدین ص430

[5]   کافی ج 2 ص 656

[6]   مکارم الاخلاق ج2 ص165


منبع: کتاب نسخه  های  معصومین  و  بزرگان طب اسلامی ایرانی -  بیماری های مجاری تنفسی، بینی، گلو، ریه  (نویسنده: رضا میرزایی )

اولین نفر باشید که دیدگاهش را می نویسد !

دیدگاه شما برای ما مهم است.