بیماری و اختلال در پلاکت خون

 معرفی بیماری بیماری و اختلال در پلاکت خون

پلاکت ها (به انگلیسی: Plackets) اجسام کروی یا بیضوی کوچکی به قطر ۴ - ۲ میکرون هستند که از قطعه قطعه شدن سیتوپلاسم سلولهای بزرگی به نام مگا کاریوسیت (Mega karyocytes) در مغز استخوان حاصل می‌شود و فاقد هسته‌اند. با وجود این در مهره‌داران پست سلول های هسته داری به نام ترومبوسیت معادل پلاکت می‌باشد. پلاکت ها را ترومبوسیت نیز می‌نامند. تعداد پلاکت ها ۴۰۰ - ۲۰۰ هزار در هر میکرولیتر خون می‌باشد. و عمر آنها ۱۱ - ۸ روز می‌باشد. هر پلاکت توسط غشایی غنی از گلیکوپروتئین محصور شده و بررسی‌ها بیان‌گر وجود آنتی‌ژنهای گروه خونی ABO در غشای پلاکت ها می‌باشد.

کار اصلی پلاکت جلوگیری از خونریزی است. که این عمل با چسبیدن پلاکت ها به همدیگر و محل آسیب دیده رگ و ترشح مواد دخیل در انعقاد انجام می‌گیرد. تحریک پلاکت ها در محل آسیب عروقی باعث ترشح ADP می‌گردد که ADP چسبیده به سطح پلاکت موجب چسبیدن پلاکت ها بهم و تشکیل توده پلاکتی را می‌کند که به صورت درزگیر عمل کرده و از ادامه خونریزی جلوگیری می‌کند. هم‌زمان با ترشح ADP، سروتونین و ترومبوبلاستین پلاکتی نیز ترشح می‌گردد. که اولی باعث انقباض رگها و دومی باعث تبدیل پروترومبین به ترومبین می‌شود. ترومبین، فیبرینوژن محلول پلاسما را به فیبرین غیر محلول تبدیل می‌نماید که سلولهای خونی در لابه‌لای توری ظریف حاصل از فیبرین گرفتار شده و لخته تشکیل می‌گردد.

 

پلاکت‌ خون از عناصر کلیدی در تشکیل و گسترش پلاک‌های آترومی به شمار می‌روند. این سلول‌ها در روند انعقاد خون هنگام بروز آسیب به رگ‌ها موجب توقف خونریزی می‌شوند. پلاکت‌ها اولین سلول‌های خونی هستند که در محل فعال شدن سلول‌های اندوتلیوم حاضر می‌شوند.

در گذشته نقش پلاکت‌ها در سازماندهی روند التهاب شناخته نشده بود. در سال ۱۹۸۸ مشخص شد لیگاند(CD ۴۰ ligand) که از پلاکت‌ها آزاد می‌شود به صورت مستقیم روند التهاب را در رگ‌ها آغاز می‌نماید. لذا پلاکت‌ها نه تنها در عمل انعقاد خون شرکت می‌کنند بلکه با وجود ترکیباتی در ساختار خود دارای نقش عمده‌ای در بروز پدیده التهاب می‌باشند. پلاکت‌ها عامل تولید ۹۰ درصد از لیگاند CD ۴۰ در بدن به شمار می‌روند.

اگرچه عملکرد پلاکت‌ها در زمان شکاف خوردن پلاک آترومی و یا کنده شدن سلول اندوتلیوم از روی پلاک، یک روند فیزیولوژیک در کنترل خونریزی و ترمیم به شمار می‌آید اما گسترش و تشدید این روند می‌تواند با گسترش لخته تشکیل شده و بسته شدن مجرای رگ به بروز انفارکتوس میوکارد، سندرم‌های حاد کرونری و یا ایسکمی مغز منجر شود. هم چنین به نظر می‌رسد پلاکت‌ها به واسطه عملکرد خود در روند ایجاد پاسخ‌های التهابی در بروز پدیده آترواسکلروز نقش مهمی ایفا می‌کنند. از این رو با مهار کردن فعالیت‌های انعقادی و التهابی پلاکت‌ها می‌توان از بروز آترواسکلروز و سندرم‌های حاد کرونری و ایسکمی‌های مغزی و یا ایسکمی در بافت‌های دیگر پیشگیری نمود.

  افزایش پلاکت ها و چسبندگی پلاکت ها[1]

پلاکت ها (ترومبوسیت ها): جزء پیشگامان سیستم انعقادی هستند و محل ساخته شدن آنها در مغز استخوان است، عمر آنها بین یک الی دو روز است.

اعمال پلاکت ها

متوقف ساختن خونریزی

ترومبوسیتوز: اگر تعداد پلاکت ها بیش از 600 هزار در هر میلی متر مکعب در خون باشد.

ترومبوسیتمی: اگر تعداد پلاکت ها بیش از 1 میلیون در هر میلی متر مکعب در خون باشد.

ترومبوسیتوپنی: اگر تعداد پلاکت ها کمتر از 100 هزار در هر میلی متر مکعب در خون باشد.

مقدار طبیعی پلاکت های بالغین (ناشتا): 400.000-140.000

علل افزایش پلاکت های خون

استرس، عفونت ها (آرتریت، سل، التهاب روده، بدخیمی ها)، عمل برداشتن طحال، پلی سیتمی حقیقی.

نسخه ها

پلاکت خون (خیراندیش)

اگر پلاکت خون پائین بود درمان آن به قرار زیر است:

دو واحد مغز شتر، یک واحد مغز گوسفند را با هم بپزد و پس از له کردن آنها با هم روزی یک قاشق مربا خوری تا یک قاشق غذاخوری بسته به میزان کمبود پلاکت خون استفاده نماید و پس از 40 روز آزمایش بدهد و هرگاه میزان آن به حد طبیعی رسیده بود دیگر مصرف نکند و گرنه نیاز است یک دوره دیگر درمان را تکرار کند.

به طور کلی خوراکی های گرم باعث افزایش پلاکت خون می گردد که بهترین آن مصرف ارده با شیره انگور می باشد.

اما اگر پلاکت خون بالا بود درمان آن به قرار زیر می باشد:

 مصرف سرکه انگبین (دو واحد عرق نعناع+ دو واحد عسل+ دو واحد سرکه طبیعی) یک قاشق غذاخوری از این مواد با یک لیوان مخلوط کرده و یک ساعت قبل از شام میل شود به مدت 120 روز.

 انجام حجامت عام دو الی 3 مرتبه هر 40 روز یکبار.

ترک غذاهای سودازا مثل بادمجان، چای، گوشت گوساله و گاو، عدس، سوسیس و ...

کمبود پلاکت خون

درمان کمبود پلاکت خون: سیاهدانه و تخم یونجه را به نسبت مساوی مخلوط کرده و هر روز به مقدار یک قاشق چایخوری در کودکان، و یک قاشق مربا خوری در غیر کودکان، مصرف شود.

بالا بودن پلاکت (تبریزیان) [2]

1- رفع غلظت خونکنید-  پلاکت مانع خروج خون در خونریزی می شود اگر پلاکت زیاد باشد مانع حرکت خون در رگ می شود و در نتیجه غلظت خون می دهد. امروز میکروبهای روده را می کشند تا تولید پلاکت کم شود – حجامت و صاف کننده های خون مفید است.

درمان ازدیاد پلاکت خون (ضیایی) [3]

یک مرتبه حجامت تر کند، بعد از آن، عسل طبیعی یا یک عدد انار شیرین با پردۀ نازک روی دانه ها بخورد.

شاهتره، عناب، زرشک کوهی،  کاسنی،  میوه نسترن نیز مفید است.

پلاکت خون (روازاده)

پرسش: مردی 28 ساله هستم که چند روز پیش آزمایش خون و ادرار انجام دادم. پلاکت خون 130000 بود. لطفا بفرمایید مشکل من چیست؟

پاسخ: این مقدار یک مورد عارضه دار نمی­باشد؛ ولی باید با فواصل معینی چک شود. از عطاری شفا قرص پادزهر احمدیه تهیه کنید و طبق دستور مرقوم روی آن مصرف نمایید[4].

پایین بودن پلاکت خون (روازاده)

زن/ سن30 سال/ کرج

پرسش: آیا پایین بودن پلاکت خون به غیر از دارو با خوردن غذا یا میوه بالا می­رود یا نه؟

پاسخ: موارد ذیل توصیه می­شود:

پرهیز از غذاهای سودازا

مصرف عرق کاسنی صبح ناشتا 1 لیوان

مصرف شربت سوداک هر شب 3 قاشق در یک لیوان آب خنک

حجامت زیر نظر پزشک

دم کرده بابونه روزانه 1 لیوان میل شود و یا عرق بابونه روزانه یک استکان میل شود.[5]


[1]   کتاب درمان های گیاهی (نعیمی)

[2]  کتاب و سخنرانی های استاد

[3]  نسخه های مورد تایید استاد...

[4]  پرسش های شما، پاسخ های حکیم دکتر روازاده، ج 1، ص 81

[5]. پرسش های شما پاسخ های حکیم دکتر روازاده ج 3 ص 13


منبع: کتاب نسخه  های  معصومین  و  بزرگان طب اسلامی ایرانی -  بیماری های قلب، خون و عرق  (نویسنده: رضا میرزایی )

اولین نفر باشید که دیدگاهش را می نویسد !

دیدگاه شما برای ما مهم است.