آلرژی یا حساسیت و درمان آن در طب سنتی

آلرژی، واکنش شدید سیستم ایمنی بدن نسبت به عوامل مختلف است. کسانی که دچار حساسیت هستند، دارای سیستم ایمنی فوق هوشیار هستند که نسبت به مواد ظاهرا بی آزار موجود در محل زندگیشان، واکنشی بیش از حد معمول نشان می‌دهند. برای مثال گرده گیاهان، می‌تواند سیستم ایمنی شخص آلرژیک را طوری تحریک کند که گویی با یک خطر جدی روبرو شده است. حساسیت یک مشکل بسیار شایع است و تقریباً از هر ده نفر، دو نفر به نوعی از آن مبتلا هستند.

در طب سنتی، امکان بروز آلرژی در افرادی که مزاج گرم دارند یا مزاج آنها در اثر بیماری و یا تغذیه نادرست مزاج کل بدن و یا به طور اختصاصی مزاج مغز آنها به سمت گرمی رفته باشد، وجود دارد که با راه کارهایی می توان آن را در مان کرد.

چرا آلرژی یا حساسیت اتفاق می‌افتد؟

هنگامی که یک سیستم ایمنی حساس در معرض یک ماده حساسیت ‌زا قرار می ‌گیرد، چند اتفاقی می‌افتد:

1. بدن برای مبارزه با ماده مذکور، شروع به تولید نوع خاصی پادتن یا آنتی بادی (Antibody) می‌ پردازد که IgE نام دارد.

2. آنتی بادی ها به نوعی سلول خونی که مست سل mast cell نام دارد متصل می ‌شوند. این سلول ها در دستگاه تنفسی و دستگاه گوارش، که محل اصلی ورود عوامل آلرژی‌ زا است، فراوانند.

3. مست سل ها با انفجار خود مواد شیمیایی مختلفی از جمله هیستامین histamine آزاد می ‌کنند که عامل اصلی بروز بسیاری از علایم آلرژی است که از جمله این علایم می ‌توان به خارش گلو و آب ریزش بینی اشاره نمود.

4. اگر ماده حساسیت ‌زا در هوا باشد، عکس العمل آلرژِیک در چشم ها، بینی و ریه رخ می ‌دهد و اگر این ماده خورده شود، عکس العمل آلرژیک در دهان، معده و سایر بخش های دستگاه گوارش بروز می ‌کند. گاهی مواد شیمیایی تولید شده در بدن به قدری زیاد است که علایم بسیار حادی نظیر کهیر، کاهش فشار خون، شوک یا بیهوشی (شوک آنافیلاکسی) نیز بوجود می ‌آیند.

آلرژی ها چطور عمل می‌کنند؟

آلـرژیهـا عـکس الـعـمـل هـایـی حسـاس در بـرابر موادی هستـنـد کـه حـتـی مـمـکن اسـت کاملاً بی ‌ضرر باشند و ربـطی هم به جنسیت و سن و نژاد ندارد. در عملیاتی که حـساس سـازی نـامیـده می‌شود، بدن فرد در مقابل یک ماده خاص پادتــن می‌سازد که به آلرژی تبدیل می ‌شود. در نـتـیـجه هرگاه فرد با آن ماده خاص تماس می ‌یابد، این سیـستم دفـاعی در مقابل آن واکنش منفی ایجاد می ‌کند. ضد آلرژی ها در خون بدن هیستامین آزاد می‌ کنند که آن هم مسائل جانبی دارد. بطور مثال، هیستامین غشای مخاطی بینی و چشم ها را آبدار و خارش آور می‌ کند. همچنین آماس‌ هایی سفید رنگ و خارش آور که کهیر نامیده می‌ شوند در بدن ایجاد می ‌گردد.

با توجه به نوع آلرژی و قسمتی از بدن که درگیر آن است، علائم مختلفی از قبیل خارش پوست، چشمها یا بدن، ایجاد کهیر و جوشهای پوستی ، عطسه، سرفه، تنفس صدا دار، حالت تهوع و استفراغ ایجاد می‌ شود. در نمونه ‌هایی نادر حتی آلرژی های بسیار خطرناک و تهدید کننده مرگ نیز که آنافیلاکسیز نامیده می ‌شوند هم اتفاق می‌افتد.

علائم و علل آلرژی

با شروع فصل بهار درصد زیادی از مردم دچار آلرژی فصلی با علائم ریزش اشک، آبریزش بینی، خارش گلو و خارش‌های پوستی می‌شوند. یکی از علل بروز علائم، گرده‌افشانی گل‌ها و گیاهان در این فصل است.

در کتب طب سنتی این علائم با علائم بیماری نزله گرم مشابهت داشته و درمان‌های مختلفی برای پیشگیری و کاهش علائم آن توصیه شده است.

علت اصلی زکام و یا نزله گرم، ضعف مغز و ریزش فضولات و مواد زائد مغز به سمت بینی است. البته در بعضی موارد، ماده این بیماری به پوست هم نفوذ کرده و موجب خارش پوستی می‌شود.

علایم آلرژی کدامند؟

نشانه‌های آلرژی را می‌توان به سه دسته خفیف، متوسط و حاد تقسیم نمود.

عکس العمل خفیف، شامل نشانه ‌هایی است که یک ناحیه از بدن را تحت تاثیر قرار می ‌دهد، مانند التهاب، خارش و آبریزش از چشم. علایم خفیف به بخشهای دیگر بدن منتقل نمی ‌شوند.

نشانه عکس العمل متوسط، در بخش های مختلف بدن منتشر می ‌شوند و خارش چشم ممکن است به خارش گلو و تنگی نفس هم منجر شود.

عکس العمل حاد که آنافیلاکسیس (anaphylaxis) نام دارد، نادر است و یک موقعیت خطرناک و از جمله مواردی است که در میان فوریت های پزشکی قرار دارند. در چنین مواردی، آلرژی در تمام بدن منتشر می ‌شود. این حالت ممکن است با مجموعه‌ای از حملات خارش چشم و صورت آغاز شود و در عرض چند دقیقه، به سرعت در تمام بدن پخش شود و علایم جدی ‌تری چون درد معده، گرفتگی عضلات، تهوع و اسهال را به دنبال داشته و در عین حال درجه التهاب مجاری تنفسی و گوارشی به حدی برسد که تنفس و بلع بسیار مشکل شود.

اغتشاش ذهنی و سرگیجه نیز از جمله علایم حساسیت هستند زیرا مشکل آنافیلاکسیس باعث کاهش شدید فشار خون نیز می ‌شود.

علائم آلرژى در ریه‌ ها به صورت تنگى نفس (آسم)، در پوست به صورت قرمزى و خارش (کهیر و اگزما) و در معده و روده‌ها به صورت اسهال و استفراغ و دردشکم (آلرژى غذایى) می‌ باشد.

درمان آلرژی با طب سنتی

* یکی از درمان‌های اصلی و مؤثر در درمان این بیماری، کاهش میزان غذاست. در فصل بهار باید از پرخوری اجتناب شود و بیماران مستعد از مصرف گوشت‌های سخت هضم و غذاهای چرب تا حد امکان پرهیز کنند و تحمل گرسنگی و تشنگی و کم خوابیدن را داشته باشد تا ماده این بیماری از بدن دفع شود و در صورت نیاز به مصرف گوشت، گوشت بلدرچین و کبک را در برنامه غذایی خود بگنجاند.

* علاوه بر این، باید از مصرف سبزیجات مانند تره، پیاز، شاهی و سیر و تنقلاتی مانند گردو و مصرف پنیر جدا پرهیز شود.

* مصرف غذاهای شور و ترش و میوه های آبکی از عوامل تشدید کننده این بیماری هستند.

* چه خوب است که در این فصل بدن را به تنقیه و روزه‌داری عادت دهیم و از آش‌های ساده با طعم متمایل به ترشی مثل آش آلو و آش سرکه و آش انار به صورت هفتگی حداقل دو تا سه وعده استفاده شود.

* ضمن اینکه، مصرف کاهو و شربت سکنجبین که از سنت‌های پیشینیان است در این ایام می‌تواند به رفع خشکی و خارش‌های شدید پوستی کمک کند.

* یکی دیگر از توصیه‌های غذایی که بیماران باید رعایت کنند، عدم مصرف ادویه‌جات تند در این ایام بوده و بهتر است کسانی که دچار خارش مزمن پوست هستند، غذاهایی حاوی کدو و اسفناج را بیشتر مصرف کنند.

* بیماران باید از خوابیدن در روز و در معرض باد سرد قرار گرفتن پرهیز کنند و تا حد امکان سر خود را با پوشش مناسب بپوشانند. حتی بهتر است در این ایام هنگام خواب سر نسبت به بدن در موقعیت بالاتری قرار بگیرد تا مواد به راحتی از مسیرهای خروجی دفع شده و در سر نمانند.

* معمولاً با شروع آلرژی، در ابتدا میزان آبریزش زیاد است. در حد امکان با مصرف داروهای مختلف نباید مانع خروج ماده شد بلکه پیشنهاد می‌شد به کمک بخور با گیاهانی مانند بابونه و نعناع رطوبت‌ها را رقیق کرده و به دفع ماده کمک شود.

* همچنین بهتر است در ابتدای آغاز حساسیت و آلرژی که علائم عطسه و آبریزش بینی وجود دارد، استحمام صورت نگیرد و کسانی هم که زیاد دچار این بیماری می‌شوند توجه خاصی به تقویت معده و مغز داشته باشند.

آلرژی فصلی در پاییز، درمان آلرژی فصلی با گیاهان

معمولاً با شروع آلرژی، در ابتدا میزان آبریزش زیاد است.

اگر آلرژی با خارش همراه بود
* در مواردی که بیماری با خارش پوستی همراه است، مصرف غذاهایی از جمله سوپ جو، خاکشیر با سکنجبین می‌تواند در کاهش خارش بدن کمک‌کننده باشد.

سکنجبین

* علاوه بر این، استفاده از گلاب به صورت موضعی خارش را کاهش می‌دهد با این حال نباید از این مسئله غافل بود که استفاده از آب سرد برای کاهش خارش، موجب طولانی شدن بیماری می‌شود.

نعناع

* در صورت گرفتگی بینی می توان از بخور نعناع یا عصاره نعناع در آبجوش و تنفس آن استفاده کرد که بسیار موثر است و در موارد شدیدتر از چکاندن یک قطره روغن سیاه دانه در هر بینی به باز شدن مجاری تنفسی بینی کمک می کند

طب سنتی و درمان حساسیت ها

بنا بر نظر متخصصان طب سنتی "گرم مزاجی" سبب بروز واکنش های حساسیتی می‌شود و حجامت به درمان انواع آن کمک می کند.

جنبهٔ بیش‌تر آلرژی که برای عموم مردم شناخته شده است، آلرژی فصلی است که در فصل بهار به دلیل معلق بودن گرده‌ها و آلرژی ها در هوا و ورود آن ها به دستگاه تنفسی و یا تماس پوستی با گل‌ها و درختان ایجاد می‌شود که به آن آلرژی فصلی یا آلرژی بهاره گویند اما بر خلاف تصور عموم؛ آلرژی فصلی در تمام فصول سال ممکن است به وجود آید.

در طب سنتی، امکان بروز آلرژی در افرادی که مزاج گرم دارند یا مزاج آنها در اثر بیماری و یا تغذیه نادرست مزاج کل بدن و یا به طور اختصاصی مزاج مغز آنها به سمت گرمی رفته باشد، وجود دارد. برخی مواد غذایی موجب گرمی مزاج می‌شوند که مهم‌ترین آنها ادویه‌های تند که بوی شدید و مزهٔ تندی دارند و برخی مواد غذایی مثل گوجه فرنگی، بادمجان که هم در طب سنتی و هم در طب مدرن آلرژی زا بودن آن‌ها ذکر شده است، می باشد.

درمان گیاهی آلرژی در طب سنتی

در طب سنتی فردی که واکنش‌های آلرژیک در او بروز کرده است، ابتدا با شناسایی مزاج فرد و بر اساس آن با اصلاح مزاج و یا اگر فرد دارای سوء مزاج شده باشد با اصلاح سبک زندگی و عادت‌های غذایی با مواد غذایی متناسب با مزاج فرد و بررسی فعالیت‌های بدنی و حتی نحوه استحمام فرد شروع به درمان آلرژی می‌گردد.

پس از شناسایی مزاج و سبک زندگی فرد مبتلا به آلرژی، نوبت به استفاده از داروهای گیاهی و در قدم آخر پاکسازی و حجامت در درمان آلرژی خواهد بود.

در درمان آلرژی و یا حتی زمانی که فرد واکنش های آلرژیک را خود مشاهده نمود، می‌توان از گیاهان با طبع خشک به صورت شربت، عرق و یا دم کرده استفاده کرد. به طور مثال استفاده از شربت‌های خاکشیر و نارنج، آب زرشک، آبغوره، شربت آب لیمو، و دم کرده کاسنی و یا عرق آن توصیه می‌گردد. پس از این مرحله‌ها و درمان با گیاهان در صورت نیاز حجامت آلرژی انجام می‌گیرد.

در مورد مصرف گیاهان دارویی جهت تعریق، نوع گیاه متناسب با مزاج فرد و مقدار دلخواه مصرف آن مراجعه به افراد متخصص الزامی است؛ زیرا استفاده خودسرانه گیاهان دارویی بر خلاف تعرفه عموم مردم که داروهای گیاهی ضرری ندارد دارای عوارض و تداخلات شدید می‌باشند.

درمان آلرژی با گیاهان دارویی به طور معمول شامل مراحلی به منظور متوقف ساختن محرک هاست. ممکن است تجویز دارو و ایمنی درمانی برای کنترل علایم استفاده شود. چندین داروی گیاهی برای آلرژی فصلی وجود دارد که به درمان کمک می کند. به شرح زیر:

در درمان آلرژی با طب سنتی محلول آب نمک برای پاکسازی مجرای بینی و نابودی آلرژن ها کمک کننده است. مقداری نمک را در آب گرم حل کنید و برای پاکسازی مجرای بینی استفاده کنید.

به منظور درمان آلرژی با گیاهان دارویی سرکه سیب را به آب گرم اضافه کنید و در طول روز به آرامی و جرعه جرعه بنوشید.این کار به کاهش علائم آلرژی تنفسی کمک می کند. ادامه این کار تا فروکش کردن کامل علایم ضرورت دارد.

سیر یک داروی گیاهی برای آلرژی فصلی و بسیار مؤثر است. می توانید شب هنگام حبه های سیر را با آب میل کنید.

دیگر روش درمان آلرژی با طب سنتی مصرف غذاهای حاوی ویتامین C را افزایش دهید. این کار به تقویت سیستم ایمنی بدن با طب سنتی و حفاظت از شما در برابر عفونت ها و بیماری‌ها کمک می کند.

اسانس ها در تسکین بیماری آلرژی و تب یونجه سودمند شناخته می شوند. دو قطره از اسانس ریحان، اسطخودوس و نعناع را روی یک دستمال بریزید و زمانی که احساس هجوم علایم آلرژی به شما دست داد آن را نزدیک بینی خود بگیرید. می توانید این روغن ها را به وسیله یک دستگاه بخور نیز استفاده کنید.

ترکیبی از لیمو و گریپ فروت، به عنوان یک راه درمان آلرژی در طب سنتی سه بار در روز مصرف کنید.

کورستین یکی روش درمان آلرژی در طب سنتی است. به عنوان یک آنتی هیستامین طبیعی عمل می‌کند و به همین دلیل از رخ دادن واکنش‌های آلرژیک جلوگیری می نماید. کورستین در موادی نظیر پیاز، جعفری و سیب وجود دارد. توت سیاه، روغن زیتون و انگور نیز حاوی کورستین هستند. همچنین می‌توانید مکمل های کورستین را در شکل‌های قرص و کپسول تهیه کنید. این مکمل ها حاوی بروملین نیز هستند که خواص ضد التهابی دارد. بروملین آنزیمی است که در آناناس وجود دارد.

یکی از داروهای مورد استفاده در درمان آلرژی در طب سنتی، عسل است. عسل حاوی گرده گیاهان است که محرک آلرژی می باشد. بنابراین با مصرف مقدار کمی گرده، به تقویت سیستم ایمنی بدن با طب سنتی خود کمک می کنید. می توانید روزانه دو قاشق سوپخوری عسل مصرف کنید به‌خصوص در طول فصل شیوع تب یونجه.

صندل یک داروی گیاهی برای آلرژی فصلی است. خمیری از آب لیمو و صندل درست کنید و روی مناطق تحت تأثیر قرار گرفته بمالید تا از خارش و سوزش رها شوید.

مقداری برگ بادام را خمیر کنید و روی موضع مورد نظر پوست بمالید.

بیماری آلرژی پوستی به وسیله ی مالیدن خمیر نرم دانه‌های میوه پاپایا روی موضع تحت تأثیر، تسکین پیدا می کند.

روغن نارگیل در رفع خارش های پوستی کمک کننده است.چند قطره آبلیمو را به روغن نارگیل اضافه کرده و روی موضع بمالید.

روغن کرچک در درمان آلرژی های غذایی مؤثر است.می توانید یک قاشق چایخوری روغن کرچک را هر روز باشکم خالی میل کنید. روغن کرچک به وسیله کاهش التهاب و سوزش، تسکین دهنده دستگاه گوارش است.

ویتامین E یک آنتی آلرژن طبیعی است و به همین خاطر برای افرادی که از بیماری آلرژی غذایی رنج می‌برند مفید است. روزانه مقداری مکمل ویتامین E مصرف کنید.

رژیم غذایی برای آلرژی

یک رژیم غذایی سالم شما را در برابر آلرژی و تب یونجه حفاظت می کند. خوردن غذاهای صحیح به تقویت سیستم تنفسی کمک می‌کند و باعث می‌شود بتوانید بهتر نفس بکشید. غذاهای خاص در رفع گرفتگی بینی مؤثر هستند. چون آلرژی ها پاسخی به مشکلات سیستم ایمنی بدن انسان هستند، تقویت سیستم ایمنی بدن با طب سنتی وابسته به مصرف غذاهای سالم و مغذی است. برخی از غذاهای رایج برای کمک به حفاظت در برابر آلرژی ها عبارتند از:

آجیل ها: غنی از ویتامین E هستند و به تقویت سیستم ایمنی بدن انسان و حفاظت در برابر عفونت های تنفسی کمک می کنند.همچنین ویتامین E در کاهش صدمات ناشی از رادیکال های آزاد نقش دارد.علاوه بر این، آجیل ها منبع با‌ارزشی از منیزیم هستندکه عمل‌کرد کبد را بهبود می بخشد.

انگور: سرشار از آنتی اکسیدانهایی است که کاهنده التهاب در بدن هستند.همچنین به کاهش سرفه و خس خس سینه کمک می کند.

گوجه فرنگی، پرتقال، سیب: منابع مهم ویتامین C هستند که از شما در برابر آلرژِی محافظت می کنند.این مواد برای افرادی که از آسم رنج می‌برند بسیار سودمند هستند.

غذاهای دریایی: ماهی های آب سرد و بعضی گونه های جلبک، حاوی مقدار زیادی اسیدهای چرب امگا-۳ هستند که در کاهش التهابات کاربرد دارند.

غذاهای تند: بسیاری از مردم به وسیله خوردن غذاهای تند، از گرفتگی بینی و عطسه خود را خلاص می کنند.چنین غذاهایی باعث شل شدن خلط ها و نرمی پوشش گلو می شوند.

آبمیوه ها: برای سم زدایی بدن و پاکسازی دستگاه گوارش، آب سبزی جات و میوه‌ها را بنوشید.زمانی که برای آلرژی آبمیوه می‌نوشید مطمئن شوید که سبزیجات و میوه‌های ارگانیک و طبیعی را انتخاب کرده اید.

پیشنهاداتی برای درمان گیاهی آلرژی فصلی

حتی پس از انجام معالجه آلرژی، هنوز باید از محرک‌ها دوری کنید. بنابراین شناسایی محرک هایی که باعث برگشت واکنش آلرژیک می‌شوند ضروری است. وقتی آن‌ها را شناسایی کردید، می توانید مراحل لازم برای اجتناب از آن‌ها را انجام دهید.

دفتری برای ثبت علائم آلرژی تنفسی داشته باشید. زمانی که معمولاً آلرژی اتفاق می افتد، فعالیتهایی که در آن زمان توسط شما انجام می‌شود و چقدر علایم طول می کشند.این کار به شناسایی محرک‌ها و درمان مناسب آن‌ها کمک می کند.

اولین نفر باشید که دیدگاهش را می نویسد !

دیدگاه شما برای ما مهم است.