گزنه

گزنه با نام علمی Urtica dioica گیاهی است علفی چند ساله دارای ساقه های راست به ارتفاع 50 تا 100 سانتی متر و حتی بیشتر که غالباً در اماکن مخروبه، باغ ها و نقاط مرطوب خارج شهر، نواحی سایه دارو جاهائی که چهار پایان در آنجا به سر می برند به حالت خودرو می روید. از ریشه های خزنده آن پا جوش هائی در کلیه جهات خارج می شود که خود باعث آن می گردد که گیاه بصورت پایه های متعدد در آمده محل رویش خود را بکلی فرا می گیرد گزنه، ساقه چهار گوش پوشیده از تار و برگ های بیضوی و نوک تیز دندانه دار و منتهی به دو استیپول دارد.

تركیبات شیمیایی گزنه شامل تانن، لسیتین، ‌اسید فورمیك، نیترات پتاسیم و كلسیم، تركیبات آهن، ویتامین C و نوعی گلوكوزید است كه پوست را قرمز می‌كند و از سرشاخه‌های این گیاه ماده قرمز رنگی بنام اورتی‌سین استخراج می‌شود.

مواد مغذی موجود در گزنه
  • گزنه غنی از ویتامین A، C، D و K است.
  • این گیاه مغذی همچنین غنی از ویتامین B است.
  • گزنه یک منبع خوب آهن، پتاسیم، منگنز، کلسیم، منیزیم، فسفر، سیلیکا، ید، سلیسیوم، سدیم و گوگرد است.
  • مقدار زیادی پروتئین و اسیدهای آمینه دارد.
  • کالری و چربی کمی دارد.
  • یک منبع خوب کلروفیل و تانن است.

خواصّ گزنه

طبع گزنه گرم و خشک است.

گزنه دارای خواصّ و اثرات مدر، خون ساز، مقوّی، تقویت کننده و تونیک، مُلیّن، کاهش دهنده ی غلظت قند خون، قابض و قاعده آور، ضدّ انگل و کرم کش، مُحرّک روده، مسهل، ضدّ بلغم و کاهش دهنده ی فشار خون است.

گزنه در موارد التهاب کلیه، وجود خون در ادرار، ناراحتی های زنانگی، درد نقرس، عادت ماهانه دردناک و مفرط بودن خون عادت ماهانه، یرقان، ترشّح ادرار، رفع ناراحتی های قبل از عادت ماهیانه، ترشّحات سفید مهبلی، تب یونجه، ناراحتی های کبدی، سنگ کیسه ی صفرا، ناراحتی های قلبی ناشی از جمع شدن مایع، درمان سل، سرفه، درمان ناشی از کمبود ویتامین ث، تقویت جنین و سهیل زایمان، قطع خون روی های رحمی پس از زایمان، اسهال کودکان، بواسیر، اگزما، استسقا و اخراج زرداب و بلغم لزج و رفع ناراحتی های طحال، کلیه و زخم های سرطانی به تنهایی یا مخلوط با گیاهان دیگر استفاده می شود.

گزنه ی پخته شیر مادران را افزایش داده و تصفیه کننده ی خون است. نیروی جنسی را زیاد کرده و سینه و ریه را از اخلاط خونی پاک می کند. تخم گزنه مسهل و قاعده آور و ضدّ انگل است. مُحرّک روده است و حرکات دودی شکل روده را تقویت می کند.

غرغره ی جوشانده ی آن در استعمال خارج در موارد گلو درد و ورم لوزه مصرف می شود در استعمال خارجی در رماتیسم مزمن، ورم پا و ضماد برگ تازه ی آن به صورت کوبیده شده برای بند آوردن خون ریزی از بینی، تحلیل آبسه، دمل و سر باز کردن دمل مفید است.

جوشانده ی یک مشت گزنه ی خرد شده در 200 گرم آب به مدّت 5 دقیقه مقدار قند در ادرار مبتلایان به دیابت را کاهش می دهد.

ملاحظات مصرف
  • گزنه اگر بیش از حد استفاده شود ممكن است برای روده‌ها و كلیه‌ها مضر باشد، بنابراین بهتر است با صمغ عربی و كتیرا خورده شود.
  • مقدار مصرف بیش از 10 گرم در روز از گیاه گزنه، ممكن است باعث بند آمدن ادرار و احتباس مایعات بدن شده و به تبع منجر به کاهش عملکرد قلب و کلیه گردد.
  • زنان باردار و كودكان باید از مصرف آن خودداری كنند.
  • از شایعترین مضرات گزنه، تحریک معده است و احتمال بروز واکنش‌های آلرژیک نیز در افراد حساس وجود دارد.
  • از آنجا که گیاه گزنه، حاوی مقادیری از تانن می‌باشد، مصرف همزمان گیاه گلدار شامل برگ‌ها یا ریشه با غذاهای حاوی آهن ممکن است باعث کاهش جذب آهن شود.

اولین نفر باشید که دیدگاهش را می نویسد !

دیدگاه شما برای ما مهم است.